Eskicioğlu Camii
Eskicioğlu Camii Samanpazarı'nın altındaki eski Yahudi Mahallesi'nin güneybatı ucunda, Eskicioğlu Sokak'ta durur. Mahallenin resmi adı Cumhuriyet döneminde İstiklal oldu, halk orayı bugün de Yahudi Mahallesi diye anar. Beki L. Bahar'ın anılarına göre 1940'larda mahalle güneybatıda bu camide biterdi.
1924 Ankara haritasında cami Öksüzce Mahallesi'nde, Öksüzce Camii adıyla işaretlidir. Aslı Ay ile Serpil Ersöz'e göre resmi ad mahalleden gelir, halk ise camiyi bulunduğu sokağın adıyla Eskicioğlu diye anar. Tapuda adı Eskici Oğlu Camisi diye kayıtlıdır.
Caminin yapım tarihi kesin değil. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün 1983 envanterine göre yapım tarihi bilinmiyor, cami Hicri 1324'te onarıldı. Envanter bu yılı 1905 diye verir, Hicri 1324 ise Miladi 1906-1907'ye denk gelir. Kültür Envanteri kitabesi olmayan camiyi mimari üslubuna göre 17-18. yüzyıla tarihler. Aynı kayda göre burada daha önce bulunan cami 1743'te yıkıldı, bugünkü cami onun yerine yapıldı.
Vakıflar'ın tarifine göre cami kerpiç duvarlı, dikdörtgen planlı basit bir yapıdır ve iç mekanı iki sıra dikdörtgen pencereden ışık alır. Kıble duvarındaki ikinci sıra pencerelerde alçı şebekeler var. Caminin en eski bölümü alçı mihrabıdır. Mukarnaslarla yukarı doğru sivrilen mihrabı öteki Ankara camilerindeki gibi üç sıra bordür çevreler, mihrap tavana kadar yükselir. Kültür Envanteri camiyi kırma çatısıyla ve Ankara'da benzeri bulunmayan tahta minaresiyle tarif eder.
Cumhuriyet'in ilk imar planları mahalleyi büyük ölçüde değiştirmeyi öneriyordu. Deniz Avcı Hosanlı ile Güliz Bilgin Altınöz'e göre Lörcher'in Eski Şehir Planı mahalleyi bir ana yolla ikiye bölüyordu. Kuzey güney doğrultusundaki bu yol Öksüzce Camii'nin hemen batısından geçecekti. Jansen Planı ise mahallenin büyük bölümünün yerine iki katlı bahçeli evler öneriyordu, korunacak birkaç yapıdan biri Eskicioğlu Camii'ydi. İki planın da mahalle için önerileri gerçekleşmedi.
Caminin kuzeyinde 1924 haritasında Öksüzce Çeşmesi diye geçen bir çeşme durur. Kültür Envanteri'ne göre çeşmenin kitabesi okunamıyor ve çeşme bugün kullanılamaz durumda. Cami bugün de ayakta, duvarında devşirme taşlar görülür.
Bu çevrede artık olmayan mekanlar
Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.
- Türk Ocağı'nın ilk binası · 1923-1930 · yaklaşık 130 m
- Himaye-i Etfal Parkı · 1930-1950'ler · yaklaşık 210 m
- Ankara Sıhhat Yurdu, Anafartalar · 1931-1934 · yaklaşık 230 m
- Samanpazarı Meydanı ve Esen Park · 1930'ların sonu-1980'ler · yaklaşık 230 m
- Sus Sineması · 1938-1980'lerin ortası · yaklaşık 280 m
Nasıl gidilir
M1 metro hattının Ulus istasyonundan yaklaşık 15 dakika yürüme mesafesinde. Cami Anafartalar Caddesi ile Denizciler Caddesi arasındaki eski mahallenin içinde, Eskicioğlu Sokak'ta.
- İlçe
- Altındağ
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 1,7 km
- En yakın raylı istasyon
- Yenişehir (Başkentray), kuş uçuşu 680 m
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Biliyor musunuz
- 1.Kültür Envanteri camiyi Ankara'da benzeri bulunmayan tahta minaresiyle ayırt eder.
- 2.1924 Ankara haritasında cami Öksüzce Camii, yanındaki çeşme de Öksüzce Çeşmesi diye işaretlidir.
- 3.Muzaffer Karaaslan'a göre mahallenin Yahudi kız okulu caminin karşısındaki sokakta açılmıştı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Cami bir ibadet yeri, ziyaret ederken namaz vakitlerine ve ibadet edenlere saygı gösterin.
- •Çevredeki eski evlerde bugün aileler oturuyor, sokakları sessizce gezin.
- •Örtmeli Mescidi, Ankara Sinagogu ve Şengül Hamamı birkaç dakikalık yürüme mesafesinde.
Sık sorulanlar
- Eskicioğlu Camii nerede, nasıl gidilir?
- M1 metro hattının Ulus istasyonundan yaklaşık 15 dakika yürüme mesafesinde. Cami Anafartalar Caddesi ile Denizciler Caddesi arasındaki eski mahallenin içinde, Eskicioğlu Sokak'ta.
- Giriş ücretli mi?
- Ücretsiz. Cami bir ibadet yeri.
- Gezmek ne kadar sürer?
- yaklaşık 15 dakika
- Hangi dönemden kalmadır?
- Osmanlı dönemine tarihlenir.
- Burada ne görülür?
- Eski Yahudi Mahallesi'nin güneybatı ucunda, kerpiç duvarlı, sade bir Osmanlı mahalle camisi. 1924 haritasında Öksüzce Camii adıyla geçer.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Ankara Sinagogu
Eski Yahudi Mahallesi'nin Birlik Sokak'taki sinagogu. Kitabesi 1907 tarihli, ibadet yeri ve ziyarete açık değil.
TarihiÖrtmeli Mescidi
Eski Yahudi Mahallesi'nde, Kalyon Sokak'ta 14-15. yüzyıla tarihlenen küçük mescit. Adını kapısının üstündeki geniş sundurma ve saçaktan alır.
TarihiŞengül Hamamı
Ulus'ta hâlâ çalışan tarihi çifte hamam. Kadınlar bölümünün duvarında eski Acı Çeşme durur.
TarihiKurşunlu Camii
16. yy, Anafartalar Caddesi üzerinde klasik Osmanlı camii. Kurşun kaplı kubbesiyle adını almış.
TarihiEynebey Hamamı
Gazi Lisesi'nin karşısında, hâlâ odun ve kömürle ısıtılan erken Osmanlı hamamı. Bugün yalnız erkeklere hizmet veriyor.
TarihiMelike Hatun Türbesi ve Hatuniye Çeşmesi
Eynebey Hamamı'nın yanında Melike Hatun'un mezarı ve onun yaptırdığı, 1902'de yenilenen mahalle çeşmesi.
Bu sayfa son olarak 4 Kasım 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: openstreetmap.org, kulturenvanteri.com, kulturenvanteri.com, wikidata.org, cdn.vgm.gov.tr, dergipark.org.tr, dergipark.org.tr
Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.