Kocabeyoğlu Pasajı

Bir gün birileri Kocabeyoğlu Pasajı'nın açılacağını ve içinde her şeyin bulunduğunu söyledi. Pasaj onun orta halli, lüks olmayan gelirine uygun bir yerdi. “Çorap çektirmeden tut, iç çamaşırına, kozmetiğe kadar... Her şey!”

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1930'larda Yenişehir'de büyüyen bir kadın. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 97.

Pasajın açıldığını tesadüfen gördü. Birçok malzemesini buradan alır, Bulvar'dan girip İzmir Caddesi'ne çıkardı. “Senelerce ben o geçişi kullandım.”

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1930'larda Ankara'da doğmuş emekli bir kimya öğretim üyesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 79.

Pasaj iki apartmanın altındaydı ve üst katlarda arkadaşları otururdu. O katlarda kimlerin oturduğunu bir zamanlar adlarıyla bilirdi. “Ankara o kadar birbirini tanıyan bir şehirdi.”

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, Kocatepe'de büyüyen emekli bir planlamacı. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 78.

1950'lerde İzmir Caddesi tarafındaki pasajda Amerikalıların ikinci el eşyaları satılırdı. Dantelli naylon gömleği ilk orada gördü. Yerli malıyla yetiştiği için bu eşyaları alan kadınlara çocukken bile kızardı.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1930'larda Yenişehir'de büyüyen bir kadın. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 85-86.

Üniversite öğrencisiyken yeni kitaba gücü yetmez, okunmuş ders kitaplarını pasajın alt katındaki sahaflardan alırdı. O yıllarda sahaf denince aklına Turhan gelirdi, Turhan o zaman henüz kitabevi değil sahaftı. Sahaflar zamanla pasajı bıraktı.

Tanıklık Ruşen Keleş, Küçüktaşdemir'in 2017 görüşmesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 94-95, 354-355.

Ona göre pasajda iyi ve kaliteli mallar satılırdı. Ankara'da hemen herkesin bildiği, uğrak bir yerdi. Asıl değeri ise İzmir Caddesi ile Atatürk Bulvarı'nı birbirine bağlamasıydı.

Tanıklık Reşat Kocabeyoğlu, Küçüktaşdemir'in 2017 görüşmesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 77.

Pasajı ilk hatırladığında merdivenden inilen alt katta düğmeciler, tayyör astarı ve suni ipek satan dükkanlar vardı. Sonra kimse tayyör diktirmez, astar ve düğme almaz oldu. O dükkanların yerini yüncüler aldı.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1920'lerde Ankara'da doğmuş, Meclis'te çalışmış bir kadın. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 81.

Kocabeyoğlu onun gözünde ucuz bir alışveriş yeriydi, orta halli insanlar çocuklarına bir şeyler almaya gelirdi. Kadınlar on kere bakıp bir kere alınca satıcı bağırırdı, “Hanım! Alacaksan al, almayacaksan alma!” Ona göre burası biraz pazar yeri gibiydi.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1920'lerde Ankara'da doğmuş, Meclis'te çalışmış bir kadın. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 80.

Askerden dönünce Anafartalar'daki patronu ona ortaklık teklif etti ve Kızılay'da bir dükkan bulmasını istedi. Elinde on üç on dört lira vardı, o yıllar için büyük paraydı. Kocabeyoğlu Pasajı'nda dükkan tutup üç dört yıl ortak çalıştılar, sonra ayrıldılar.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1960'lardan beri pasajda terzi malzemesi satan bir esnaf. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 141.

Kocabeyoğlu'nda hava parası alıp başını gidince Öztıraklar da apartmanlarının alt katını boşaltıp Bulvar Pasajı'nı yaptı ama tutmadı. “Kocabeyoğlu’nu Kocabeyoğlu yapan içindeki esnaftı.” Bir dönem yalnız Soysal Pasajı buraya rakip olabildi.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1960'lardan beri pasajda terzi malzemesi satan bir esnaf. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 92.

Anafartalar kökenliydi ve bir şeyler arıyordu, o yıllarda meşhur Kocabeyoğlu Pasajı'na girmek biraz hayaldi. Talep artınca Yenişehir'de hava parası çıkmış, pasajda esnaf olmak mümkün değildi. Dükkanını yine de Kızılay'da açtı, “Kızılay parlıyordu! Görmelisin!”

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, Anafartalar'da yetişip Zafer Çarşısı'nda dükkan açan bir esnaf. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 82.

1965'te pasajın zemin katında Sümerbank'ın dört dükkan büyüklüğünde bir şubesi vardı, kapısı pasajın içine açılırdı. Burada basma, kumaş ve Beykoz ayakkabısı satılırdı. Şube 1970'e kadar pasajda kaldı, sonra Mithatpaşa'ya taşındı.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1960'lardan beri pasajda terzi malzemesi satan bir esnaf. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 95, 300.

Ona göre 1980 bir milattı. Nereden duyduğunu tam hatırlamıyordu ama işlerin o kadar düştüğünü duymuştu ki “Kocabeyoğlu’nda bile millet tavla oynuyor” deniyordu.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, Kızılay'da dericilik yapmış bir esnaf. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 196.

Ona göre pasajlar zamanla daha ucuz, alt gelir gruplarının da ulaşabildiği yerlere dönüştü. Ayağına terlik gibi bir şey ya da ucuzundan bir iç çamaşırı lazımsa Kocabeyoğlu'na dalıp alıp gidebiliyordun. “Yerini biliyorsun, çok çeşidini görebiliyorsun, onu sağladı sana.”

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, Kocatepe'de büyüyen emekli bir planlamacı. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 194-195.

Yakın zamanda yeniden Kocabeyoğlu Pasajı'na gitti ve aşağı yukarı aynı düzeni gördü. İzmir Caddesi'ne çıkarken özellikle uğradığı tülbentçi artık yerinde yoktu.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1930'larda Ankara'da doğmuş emekli bir kimya öğretim üyesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 195.