ODTÜ Mimarlık Fakültesi

Yapının malzemesi ham betondur ve beton hiçbir yerde saklanmaz: kalıp izleri, dokular, birleşim yerleri açıkta bırakılmıştır. Ama asıl mesele yüzey değil kurgudur. Bina koridorlar üzerinden değil, iç içe geçen avlular ve galeriler üzerinden örgütlenir; kot farkları mekânı sürekli böler ve yeniden birleştirir. Kütle tek bir blok gibi durmaz, yaya omurgasına dört ayrı girişle bağlanarak kampüsün akışına eklemlenir: havuzlu ana giriş, dekanlık girişi, arka otopark girişi ve endüstri ürünleri tasarımı stüdyolarından açılan dördüncü kapı. Stüdyolar avluların çevresine dizilmiştir, öğrenciler günün her saatinde birbirinin işini görerek çalışır. Yaklaşık altı yüz öğrenci için tasarlanan yapı, bu haliyle bir okul binasından çok küçük bir kenttir.

Bina kendisinden büyük bir projenin parçasıdır. Rektör Kemal Kurdaş göreve geldikten on iki gün sonra öğrencilerle birlikte yerleşkeye 135 bin fidan dikti; sonraki yıllarda dikilen ağaç sayısı bir buçuk milyonu aştı ve bozkırın ortasındaki çıplak arazi ormana dönüştü. Bu program 1995'te Ağa Han Mimarlık Ödülü'ne değer görüldü ve aynı yıl yerleşkedeki orman doğal ve arkeolojik sit alanı ilan edildi. Elektrikten ısıtmaya bütün altyapının on iki kilometrelik yeraltı tünelinden dağıtılması da aynı bütüncül düşüncenin ürünüdür. Fakülte binası bu peyzajın içinde, ağaçların arasında durur ve betonun yeşille kurduğu karşıtlık yapının etkisinin yarısıdır.

Bugün bina hâlâ çalışan bir fakültedir, müze değildir: koridorlarda maket kartonu, avluda öğrenci, stüdyolarda jüri vardır. Ziyaretçi için doğru yöntem dışarıdan fotoğraf çekip dönmek yerine avlulara girip kotları takip etmektir. Işık gün içinde beton yüzeylerde sürekli yer değiştirir, aynı köşe sabah ve ikindi bambaşka görünür. Yapı, Getty Vakfı'nın yirminci yüzyıl modern mirasını koruma programı kapsamına da alınmıştır; yani yalnız Türkiye mimarlık tarihi için değil, dünya modernizmi için de korunması gereken bir örnek sayılıyor.