Pencere Bülteni · Sayı 03 · Haziran-Temmuz 2026

pencere

Bir pencere açmak, dünyayı içeri davet etmektir.

13 yazı · 13 yazar · toplam 48 dakikalık okuma

Sevgili okuyucumuz,

Klemens Bülten'imizin üçüncü sayısıyla karşınızdayız. Bu sayımızda içeriyle dışarıyı, görmekle görünmeyi, korunmakla açılmayı birbirine bağlayan o ince eşiğin peşindeyiz: pencerenin.

Bir pencere yalnızca duvardaki bir boşluk değildir; baktığımız yöne göre kah ışığı içeri alan, kah bizi dünyaya açan, kah dışarıdaki gürültüden koruyan bir eşiktir. Kimi zaman ardına saklanır, kimi zaman aralığından bütün bir hayatı seyrederiz. Sinemada, resimde, şiirde ve mimaride pencere; hep bu ikili haliyle, hem sınır hem geçit olarak karşımıza çıkar.

Bu sayıda Hitchcock'un arka penceresinden Hammershøi'nin sessiz odalarına, Louvre'un cam piramidinden gönülden gönüle açılan o görünmez pencerelere uzanıyoruz. Sizi de kendi pencerenizin önünde bir an durup dışarıya (ve elbette içeriye) bakmaya davet ediyoruz.

Keyifli okumalar.Klemens Bülten ekibi

Bu sayının odağı

Odak · 4 yazı

Gönülden Gönüle Pencere

Gözde Şensoy Murt · 2 dk

Pencereler, içeride olanla dışarıdaki arasındaki köprüdür. Günah çıkarma ritüelinden Rönesans sanatına, psikolojiden mimariye; bir kişiye pencere açmak, ufkunu genişletip gün ışığı almasına yardım etmektir.

Duvarlardaki boşluklardan bilgisayar ekranlarına uzanan pencere fikri; görmenin nasıl çerçevelendiğini ve öznenin dünyaya nasıl yerleştirildiğini yeniden düşünmeye çağırıyor.

Kör Olmadan Bakmak

Didem Kazan Sol · 4 dk

Sanat, insan ile kutsal arasındaki mesafeyi ayarlayan ince bir perdedir. Ve belki de cennet, Tanrı'nın dünyaya açtığı son penceredir.

Nuh Nebiden Kalma Bir Anlatı

Ezel Evin Altındağ · 3 dk

İnsan, doğa karşısında nerede durur? Poussin'in Tufan tablosundan bugünün iklim krizine, felaketin eşiğinden bakan bir pencere.

Pencerenin tarihte ve sanatta izi

Kültür & Sanat · 6 yazı

İçeride nefes alabilmek için açtığımız pencereler, dışarıdaki çığlığı duyduğumuzda ne işe yarayacak? Hitchcock'un Arka Pencere'si üzerine bir bakış.

Yıllık 8,5 ila 10 milyon ziyaretçisiyle dünyanın en çok ziyaret edilen müzesi Louvre'un 1989 doğumlu cam piramidi, bu görkemli yapının tarihine açılmış bir pencere olabilir mi?

Boş odalar, sırtı dönük kadınlar ve kuzey ışığı... Hammershøi'nin pencereleri dış dünyayı göstermekten çok, yalnızlığın, zamanın ve insanın iç dünyasının sessiz bir yansımasına dönüşür.

Tennessee Williams'ın oyunlarında pencere yalnızca mimari bir unsur değil; sıkışmışlık, özlem ve özgürlük arayışının sembolüdür. Sırça Kümes, Arzu Tramvayı ve Kızgın Damdaki Kedi üzerinden pencerenin modern insanın yalnızlığını nasıl yansıttığına bakıyor.

Bir pencere bazen yalnızca ışığı değil, toplumun kadın için çizdiği görünmez sınırları da içeri taşır. Friedrich ve Hunt'ın eserleri üzerinden, kadının ev içi kutsallık ile kamusal dışlanma arasında nasıl konumlandırıldığına bakan bir okuma.

Pencerenin Ardında

Doğa Uğurel · 2 dk

Nazım Hikmet'in Yolcu oyununda istasyon pencerelerinin ardındaki üç karakterin hayatına bir yolcu girer ve bizi şu soruyla baş başa bırakır: Hava almak için açtığımız pencereyi, havayı değiştirmek için de açabilecek miyiz?

Şehre açılan pencere

Kent & Yaşam · 1 yazı

Kişisel bir pencere

İlham Verenler · 2 yazı

Hoca, Gök, Yüz ve Pencerem

Barış Arslan · 2 dk

Pencere bazen ışık için açılır, bazen ses için. Broadway'in arka koltuğunda camına alnını dayayan çocuktan, Zekai Özger'in 'sesin sarsın dünyayı' dediği ana; her ikisi de hayatın içinde kalmak için.

Maviye Bir Davet

Defne Ege Durucu · 3 dk

Sahip olduğumuz en değerli şey, dikkatimiz. 'Mavi çiçek hep oradaydı' diyen, ana uyanmaya çağıran bir yazı.

Müzede 1 Saat: Topkapı Sarayı kapağı

Bu sayının hediyesi

Müzede 1 Saat: Topkapı Sarayı

Bu sayıya özel hazırladığımız müze gezme rehberi. Sayfaları çevirerek sitede okuyun ya da PDF'ini e-postanıza isteyin.

Bir sonraki sayıya kadar

Pencerelerinizi açık, perdelerinizi aralık bırakın; bir sonraki sayıda yeniden buluşmak üzere.

Sayı 03 · 16 Haziran 2026'da yayımlandı · Klemens